Top

E romaňi kiraľkiňa, savore naveha Esma Redžepova Teodosievska andale Macedonija, sar romaňi kulturakeri džuvľi, bikenkerel nekbuter giľa. Uľiľa andro berš 1943 andro angluno foros la Macedonijake, andro Skopje. Andre peskeri karjera mar kerďa ezera koncerti. Diňa avri buter sar 500 albumi, chudľa buterval somnakune, plaťinakere albumi. O albumos savo pes vičinel Gipsy Queen, hino jekh le 20 nekfeder albumendar andro phurikaňiben world music. Nekbareder lakero hitos Čaje Šukarije, savo sthoďa kana lake sas 9 berš, sas the andro filmos Borat. Beršestar 1956 giľavel ča romane giľa. Andro berš 1976 sas andre indijakero Chandigar phenďi avri sar kiraľkiňa le romane bašavibanske. Andro berš 1991 la andro foros Frankfurt dine titulos – Primadona ko europakero giľavipen. O profesijonala dikhle the lakero manušiben, the andro berš 2002 la dine nominacija pre Nobeloskeri paťiv vašo biphandľipen. Kadi macedonijakeri giľavňi kerel the charita. Zathoďa nadacija, savi žutinel le čhavenge bie daj the bio dad, nasvalenge pro teštos, no the olenge, saven nane love pro operaciji, vaj dugo sasťariben.

O Roman Kwiatkowski hin jekh olendar, so zathode o Jekhetaňiben le Romengero andre Poľčiko. Ov sas oda manuš, savo kamľa te zathovel o historično ustavos, savo kerel andre kada jekhetaňiben. Beršestar 1997 hino šerutno andre spravno rada andre Asocijacia le Romengeri andre Poľčiko.

O Roman Kwiatkowski irinďa buter publikaciji, goďaver študiji, but irišagi the monografiji. Avre manušenca zathoďa o novinki “Dialóg-Pheniben”, the kerel andre radakcijakeri rada. Ov hino šerutno pro sako beršeskero leperišagos pre oda, kana sas rozmuklo o Romano taboris andro Oswienčim. O Roman Kwiatkowski hino the aktivistas palo manušengere hakaja le Romengere. O vakeriben le rajeha Roman Kwiatkowski kerďa andro Oswienčim, kana sas 66. leperiben andro Romano taboris andro Oswienčim e Jarmila Vaňová.

E Gilda Horvath sine misafiri ja gosti pi emisija ani romani chib "Radio DW Programo Romanes " E tema sine e Romani Internationalno Konferencija ano Becho tharo 28.06 dji ko 29.06.2010  phalo moto "Romani Buchi ani Europa" sili e romen thara ja anglunipa ano buchakokurko. Sikavas jekh harno kotor tharo gova motovipa ja interviju e redaktoresa taro rpogramo romanes e Nedjo Osman.

Shaj te aven jekh cira maj but litmus testura katar e socijalno justicija de sar kodo savo sas sikado ande Amerika ando sfato kerdo katar o Martin Luther King "Si man jekh Suno". E kalengi civilno chachimatengo sherutnesko pasionime apelo katar o Marsho anda Washington ko 28to August 1963to bersh, sas jekh sikavimos kash te boldel pes parpale e themesko rasijalno modelo.

Jakubany 28. apriľis (RPA) – E bazutňi sikľarďi la cikňa sikľarďaha andro gav Jakubany hiňi maškaro moderne bazutne sikľarde savoreha so len hin, so adaďivesutno sikľavibnaskero hakaj domukel. A sikľarďi pes mar vajkeci berša zathovel andro cikne bararipnaskere projekti, the andro berš 2009 dochudle 2 bare projekti, jekh lendar sas pre rekonštrukcija, the dujto pro nevipen ko sikľaviben pašo romane čhave. Andre sikľarďi akana phirel 396 čhave, olendar hin 208 romane. O projektos savo pes vičinel „Sikaviben ko romane čhave andre moderno europakeri sikľarďi“ sas domuklo andro oktoberis 2009, the savore love sle 202 487,40 €, the o zrjaďovateľis diňa pre kada projektos 5%. O buťa chudle te kerel 1. februaris ada berš. Prekale Romaňi žurnaľistiko agentura oda phenďa o Ladislav Žilecký, savo hino šerutno andre sikľarďi.

Braťislava 13.apriľis (RPA) – O odborňika andro šovto berš le Žurnaľistiko paťivakero dochudľipen 2009 kidle avri le 900 buťendar nominaciji pre ola, so avrikhelena. O buťa so sle bičhade, pubľikimen andro berš 2009 sle andre dojekh kategorija predikhle trine vaj štare odborňikenca. Andre nominacija sas 53 buťa. O Romano medijalno centros (MECEM) bičhaďa peskere buťa andro duj kategoriji, the andro so duj hino nomiňimen pro paťivakero dochudľipen.

Košice 12. apriľis (RPA) – Manušengero bikenkeriben maškaro romane thana andre Slovačiko hino but baro pharipen. But Roma andalo čore segregimen romane tabora andre Slovačiko ačhen zachudle andro manušengero bikenkeriben, nekbuter kana džal pale mušinďi buťi. But šel manuša ačhen na prindžarde, bio da kaj o manuša so sle zachudle na džanen, sar pes majinen te zaarakhel, vaj bio da, kaj na paťan le šingunenge, the kajso hakajengero phageripen na phenen avri. O Romano medijalno centros (MECEM) the bio da kerďa andro berš 2009 medijalno kampaňa, savi kamľa te dochudel, hoj maškaro Roma pes pal kada fenomenos te džanel so nekbuter, teh avke pes te scirdel kada na lačipen teleder.

8. apriľis peske o Roma pal savori Luma leperen sar peskero baro ďives – Maškarthemutno ďives Romengero. Kada ďives kidle avri o delegata IV. kongresoske Internacional Romani Union (IRU) Varšavate, sar peskero leperdo ďives pre oda, kana pes zgele o Roma pal savori luma, the sas oda andro 8. dži ko 12. apriľis beršeske 1971 andro foros Orpington paše Londina. Mar štar deš berš hin kada ďives lačho pro leperiben, hoj the te sam nacija bie phuv, o Roma hine zathode andro phurikaňiben la lumake.

E Kveta Berkiova hiňi andalo deš čhave. O dad terňipnastar kerelas andre char sar chararis, e daj sas khere. Bajinelas palo čhave.

Miro dad the daj pal amende bajinenas. The kaj samas deš čhave, bešahas andre duje thanengero kher, savo peske ačhaďam korkore. Sas le cehlendar, odoj avri baruvahas. The kaj samas but džene, achaľuvahas peske. O dad la daha amen bararenas zorales. Amen mušinďam te phirel andre sikľarďi, sas amen pal dojekh so odoj te chal. Sas oda avke, kaj samas žuže. Varesavi vrama bešahas andro gav Podbrezova, kaj dživenas the gadže. Sar čhave pes zdžahas the le gadžikane čhavenca, pro buter the pes lenca bavinahas. Mire amalkiňi phirenas ke amende khere. Me korkori phenav pal peste, kaj man sas but gadžikane amalkiňi savenca pes bavinavas, the lengere dajen nasas ňis pre oda, kaj som romaňi. Me som andal ajsi fameľija, kaj miro dad la daha sle but lačhe, naprindžarav mariben, namarenas man. Kana dikhenas hoj phirav andre sikľarďi, the džanav te genel, te irinel, nadenas mange menk o grati te thovel, bio da, kaj kamenas hoj te sikľuvav. Sas len mandar baro radišagos.

Nevada 6 apriľis (TS/RPA) – Lumakere prindžarde manuša Angelina Jolie the o Brad Pitt gele the bio da kaj oda namajinďa te el andre bosnakeri metropola Sarajevo. Avle peskere eroplanoha khatalo talijaňike Benatki, kaj e Jolie jekhetanes le Johniha Deppoha nakrucinel peskero nevo filmos The Tourist, savo režirinel o Florian Henckel von Donnersmarck. Kala duj manuša andalo Holiwood, sar dine avri o onformaciji o ďivesutne novinki Dnevni Avaz, mar pro eroplanoskero than zgele le manušenca andalo Maškarthemutno čhavorikano fondos le Jekhetane nacijenge (UNICEF).